Supernatural Αφιέρωμα | Metafiction {UPDATED}

27
12

Metafiction_article

Ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά της γραφής του Supernatural είναι η μεταμυθοπλαστική αφήγηση – πιο γνωστό ως metafiction, μια αφηγηματική τεχνική κατά την οποία στοιχεία της πραγματικότητας εγκιβωτίζονται μέσα στην αφήγηση, και εκφράζονται είτε έμμεσα μέσω αναφορών στην ποπ-κουλτούρα ή στη λαϊκή παράδοση, είτε πολύ πιο άμεσα με την ύπαρξη μέσα στην ίδια τη σειρά των βιβλίων Supernatural, των conventions, των πωρωμένων φανς (βλέπε Becky), κλπ.

Με την αυτοαναφορά το Supernatural σπάει τον ‘Τέταρτο Τοίχο’ και απευθύνεται άμεσα στους θεατές του. Η έκφραση “breaking the Fourth Wall” προέρχεται από το θέατρο, όπου υπάρχουν 3 ορατοί τοίχοι, καθώς επίσης κι ένας φανταστικός 4ος τοίχος ο οποίος εξυπηρετεί στο να ‘διαχωρίζει’ τον κόσμο των χαρακτήρων από αυτόν του κοινού. Στην τέχνη του φανταστικού (είτε μιλάμε για λογοτεχνία, κινηματογράφο, τηλεόραση ή βιντεοπαιχνίδια), το ‘σπάσιμο του Τέταρτου Τοίχου’ συχνά σημαίνει ότι ένας χαρακτήρας δείχνει συνειδητοποίηση του ότι είναι φανταστικός και διαδρά με το κοινό του. Υπάρχουν πολλές μετα-αφηγηματικές τεχνικές στη λογοτεχνία/κινηματογραφία. Στο Supernatural συναντάμε τις πιο συχνές από αυτές:

  • Μια ιστορία για ένα συγγραφέα που γράφει μια ιστορία ή έναν σκηνοθέτη που γυρνάει μια ταινία (πχ. ο Metatron και η προσπάθειά του να «γράψει ένα έπος»)
  • Μια ιστορία που εμπεριέχει ένα άλλο έργο φαντασίας (πχ. το επεισόδιο Hollywood Babylon)
  • Μια ιστορία που σατιρίζει/σχολιάζει τις συμβάσεις της αφήγησης γενικά (πχ. οι αυτοαναφορικοί τίτλοι των επεισοδίων Jump the Shark και Slash Fiction)
  • Ένα έργο φαντασίας όπου ο αφηγητής επίτηδες αποκαλύπτεται ως ο δημιουργός του έργου (πχ. στο φινάλε της 5ης σεζόν, ο αφηγητής Chuck αποκαλύπτεται ως ο Θεός)
  • Μια ιστορία όπου οι αναγνώστες αναγκάζουν το συγγραφέα να αλλάξει την ιστορία (πχ. η δημοτικότητα του Castiel οδήγησε τους σεναριογράφους να αντικαταστήσουν το χαρακτήρα της Anna)
  • Μια ιστορία όπου οι χαρακτήρες γνωρίζουν ότι βρίσκονται μέσα σε ιστορία (πχ. ολόκληρο το επεισόδιο The Monster At The End of this Book όπου οι Winchesters συνειδητοποιούν ότι είναι οι πρωταγωνιστές των βιβλίων του Chuck)

Αλλά ας πάμε να δούμε λίγο πιο αναλυτικά τις κυριότερες meta-αναφορές που έχουν γίνει μέχρι σήμερα στη σειρά:

mulder_scully_winchesters_x-files

Τα πρώτα δειλά meta-βηματάκια έγιναν στον πιλότο. Ο Dean κάποια στιγμή αναφέρει τους Πράκτορες Mulder και Scully, μια εύφημος μνεία στην τηλεοπτική κληρονομιά των X-Files, σειρά που ο ίδιος ο Eric Kripke έχει παραδεχτεί ότι αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για το Supernatural[Διαβάστε εδώ όλες τις αναφορές του πιλοτικού επεισοδίου]

Shining_bar_scene_referenceΟ Dean από νωρίς εδραιώνεται ως μεγάλος φαν των ταινιών τρόμου, έτσι η σειρά κάνει συχνά αναφορές (με διακριτικές ατάκες ή ολόκληρες σκηνές) στις επιρροές τις: από την Carrie μέχρι τα Σαγόνια του Καρχαρία και από τη Λάμψη (φωτο πάνω) μέχρι το Deliverance, οι σεναριογράφοι αποτίουν φόρο τιμής σε διάσημες ταινίες τρόμου.

hell-house-ghostfacers

Το 1×17 Hell House ήταν το πρώτο επεισόδιο που άρχισε να ‘παίζει’ σοβαρά με το metafiction. Εκεί γνωρίζουμε τους Ghostfacers – την τηλεοπτική βερσιόν ενός ντουέτου ‘κυνηγών φαντασμάτων’ οι οποίοι μιλάνε με pop-culture αναφορές, κι έχουν followers στο internet οι οποίοι μπορούν κυριολεκτικά να ζωντανέψουν τις ιστορίες που διαβάζουν. Οποιαδήποτε ομοιότητα με τους Winchesters εντελώς συμπτωματική… 😉 [Διαβάστε εδώ όλες τις αναφορές του επεισοδίου]

hollywood-babylon-screenshot

Στη 2η σεζόν οι σεναριογράφοι άρχισαν να κλωτσάνε τον Τέταρτο Τοίχο σοβαρά πια. Το 2×18 Hollywood Babylon ήταν ένα επεισόδιο για τον κόσμο της τηλεόρασης, γραμμένο από τον γκουρού του metafiction, Ben Edlund. Το επεισόδιο στρέφεται γύρω από το κλεμμένο σενάριο της ταινίας τρόμου, Hell Hazers II: The Reckoning, και ενσωματώνει αληθινά σχόλια που είχε ακούσει ο Kripke για το Supernatural από το κανάλι πριν το προβάλλουν, σατιρίζει την ταινία Boogeyman που έγραψε ο Kripke, και χρησιμοποιεί σκηνές από επεισόδια του Supernatural σαν πόστερ ταινιών. Κερασάκι στην τούρτα, η εμφάνιση του παραγωγού του Supernatural, McG, καθώς και άλλων μελών του συνεργείου της σειράς, ως κομπάρσοι στο background. 

ghostfacers

H 3η σεζόν διακόπηκε απότομα από την απεργία των σεναριογράφων το 2007, που διήρκησε μόνο λίγους μήνες αλλά έφερε τα πάνω κάτω στα τηλεοπτικά δεδομένα εκείνης της χρονιάς. Το επεισόδιο 3×13 Ghostfacers ήταν το πρώτο που γράφτηκε και γυρίστηκε μετά την απεργία. Το παρουσίασαν ως ένα low budget ριάλιτι, ακριβώς σαν τον τύπο των εκπομπών που υποτίθεται ότι θα αντικαθιστούσαν σειρές σαν το Supernatural εάν η απεργία είχε συνεχιστεί.

castiel_thursdayΕίναι αμφισβητήσιμο εάν προϋπήρχε άγγελος με το όνομα Καστιήλ στη λαϊκή παράδοση (υπάρχει όμως σίγουρα άγγελος Κασσιήλ), αρκετές πηγές πάντως τον περιγράφουν ως Άγγελο της Πέμπτης. Αυτό είναι αναμφισβήτητα μια meta-αναφορά στο ότι το Supernatural έπαιζε βράδια Πέμπτης για πάνω από 4 σεζόν.

creenshot-The-Monster-At-The-End-Of-This-Book

Το επεισόδιο 4×18 The Monster at the End of This Book σηματοδοτεί την πρώτη φορά που οι σεναριογράφοι αποφάσισαν ότι ο Τέταρτος Τοίχος είναι απλά περιττός. Οι Winchesters ανακαλύπτουν μια σειρά βιβλίων βασισμένα στη ζωή τους! Ο συγγραφέας των βιβλίων, ο Chuck Shurley, είναι άβαταρ του Eric Kripke – δηλαδή ο χαρακτήρας του Chuck γίνεται η φωνή του ίδιου του δημιουργού της σειράς. Οι σεναριογράφοι, και για πρώτη φορά το ίδιο το fandom της σειράς, διακωμωδούνται πανέξυπνα!

spn-Jump-the-shark

Ο τίτλος του επεισοδίου 4×19 Jump the Shark είναι αναφορά στην τηλεοπτική φράση «jumping the shark» (που κυριολεκτικά σημαίνει “πηδάω πάνω από τον καρχαρία”) και χρησιμοποιείται για να περιγράψει το σημείο στο οποίο μια σειρά καταφεύγει σε δραματικές σεναριακές καινοτομίες (πχ. την εισαγωγή ενός αδερφού για τον οποίο δεν ήξεραν τίποτα οι πρωταγωνιστές… γκουχ γκουχ!), και παρόμοια τεχνάσματα για να προσελκύσει νέο κοινό, τα οποία όμως ουσιαστικά σηματοδοτούν την παρακμή της σειράς. Ο όρος προέρχεται από μια σκηνή της σειράς Happy Days όπου ο πρωταγωνιστής πηδάει πάνω από μια δεξαμενή με καρχαρίες κάνοντας θαλάσσιο σκι.

Σε μια συνεντευξή του στο TV Guide, ο Eric Kripke σχολίασε την επιλογή του συγκεκριμένου τίτλου:

Όταν συζητούσαμε [με τη σεναριακή ομάδα] την ιδέα ενός τρίτου αδερφού Winchester, ξέραμε ότι οι φαν θα αντιδράσουν και θα μας κατηγορήσουν ότι “πηδήξαμε πάνω από τον καρχαρία”. Φυσικά, το να προσθέσουμε έναν νέο αδερφό ή άλλο συγγενή σε μια εδραιωμένη σειρά είναι ένα κλασικό ‘καρχαριοπήδημα’ […] Τέλος πάντων, ήταν από την αρχή ξεκάθαρο ότι έπρεπε να προφτάσουμε τους φαν και να ονομάσουμε το επεισόδιο “Jump the Shark” […] Για όσους ανησυχούν αν όντως πήραμε την κάτω βόλτα… Απλά δείτε το επεισόδιο και αποφασίστε μόνοι σας […]»

becky_screenshot

Επίσης, το Supernatural μπορεί να καυχηθεί (;) ότι έχει τη Becky, έναν χαρακτήρα μοναδικό στα τηλεοπτικά χρονικά: μια παθιασμένη φαν και συγγραφέα fanfiction που εμφανίζεται στη σειρά για την οποία γράφει! Στο 5×01 Sympathy for the Devil τη βλέπουμε να γράφει ένα Wincest fic (το οποίο μπορείτε να διαβάσετε εδώ). Αυτό σημαίνει ότι οι σεναριογράφοι κάθισαν κι έγραψαν fanfiction για την ίδια τους τη σειρά, το οποίο μετά εμφανίστηκε στη σειρά. Πιο meta πεθαίνεις!

changing_channels_sitcom

Στο γενικότερο meta-πνεύμα του αριστουργηματικά κωμικού 5×08 Changing Channels ο Τέταρτος Τοίχος είναι απλά μια ενοχλητική λεπτομέρεια. Οι σεναριογράφοι ‘πέταξαν’ τους Winchesters μέσα στον κόσμο της Τηλεόρασης, και η σειρά είχε την ευκαιρία να σατιρίσει δημοφιλέστατες τηλεοπτικές σειρές, όπως το Grey’s Anatomy και το CSI:Miami[Διαβάστε εδώ όλες τις αναφορές του επεισοδίου]

french_mistake_confused_screenshot

Στο -προσωπικό αγαπημένο- 6×15 The French Mistake, οι σεναριογράφοι γκρέμισαν ολοσχερώς τον Τέταρτο Τοίχο, και τον αντικατέστησαν με έναν διασκεδαστικό παραμορφωτικό καθρέφτη. Οι Winchesters καταλήγουν σε μια παράλληλη πραγματικότητα, αυτή της τηλεοπτικής σειράς Supernatural όπου όλοι τους νομίζουν για τους πρωταγωνιστές, Jared Padalecki και Jensen Ackles. Το συγκεκριμένο επεισόδιο είναι τίγκα στις αναφορές κάθε είδους, που χρειάζονται ολόκληρο άρθρο για να αναλυθούν! […και είστε τυχεροί που είμαι αρκετά πωρωμένη για να καθίσω να γράψω ένα τέτοιο άρθρο! 😀 ]

Meta Fiction

Στην 9η σεζόν, ο Metatron είναι γενικά ένας χαρακτήρας που κάνει πολλές meta-αναφορές στη φύση της εξιστόρησης και δείχνει να αντιμετωπίζει τα πάντα ως μια αφήγηση, με τον ίδιο ως συγγραφέα/θεό. Στο 9×10 Road Trip ο Metatron ‘δανείζεται’ μια ατάκα που αποδίδεται στον συγγραφέα William Faulkner, κάνοντας μια προφανή αναφορά στην απόφαση των σεναριογράφων να σκοτώσουν τον Kevin:

Κάποιες φορές για να προχωρήσει η ιστορία πρέπει να σκοτώσεις τους αγαπημένους σου…

Μια πιο πρόσφατη και ιδιαιτέρως εντυπωσιακή meta-στιγμή του Supernatural ήταν το επετειακό 200ό επεισόδιο της σειράς, με έναν τίτλο που τα λέει όλα: «Fan Fiction«.  O Sam και ο Dean πέφτουν πάνω σε μια σχολική παράσταση-διασκευή των βιβλίων του Chuck. Σε ολόκληρο το επεισόδιο οι σεναριογράφοι κλείνουν το μάτι στους φανς, γεμίζοντάς το με αναμνήσεις και meta-σχόλια. [Διαβάστε εδώ όλες τις αναφορές του επεισοδίου]

11x10-crowley-holding-sam-figurine-funko-pop

Στο 11×10 The Devil In The Details βλέπουμε ένα σουρεαλιστικό όνειρο της Rowena, όπου ο ‘μικρός’ Crowley ανοίγει το χριστουγεννιάτικο δώρο του: ένα κουκλάκι Funko POP του Sam Winchester, που πρόκειται για αληθινό tie-in εμπόρευμα της σειράς. [Διαβάστε εδώ όλες τις αναφορές του επεισοδίου]

Στην πρώτη σκηνή μετά το teaser του 12×15 Somewhere Between Heaven and Hell, τα αγόρια μπαίνουν στο Καταφύγιο μετά από κυνήγι. Ο Dean κρατάει ένα μπαστούνι το μπέιζμπολ που έχει τυλιγμένο γύρω του συρματόπλεγμα, και σχολιάζει: «Ο μπαμπάς θα το λάτρευε αυτό το πράγμα«. Όλο το σκηνικό είναι φυσικά μια απολαυστική αναφορά στο The Walking Dead και στον Jeffrey Dean Morgan, τον οποίο εμείς μπορεί να γνωρίσαμε ως John Winchester, αλλά τώρα τους… παίρνει τα μυαλά εκεί στη ζομποσειρά του AMC ως ο κακός Negan, με την αγαπημένη του Lucille, ένα ρόπαλο τυλιγμένο με σύρμα που μοιάζει ύποπτα πολύ με αυτό που κρατάει ο Dean στο επεισόδιο. Και για να πάνε την αναφορά στο TWD λίγο πιο πέρα, ο Dean είναι καλυμμένος με αίματα και… μυαλά, όπως είναι σχεδόν καθημερινά οι χαρακτηρες της άλλης σειράς! [Διαβάστε εδώ όλες τις αναφορές του επεισοδίου]

Εβδομάδες πριν την προβολή του επεισοδίου, ο Jensen Ackles είχε τουϊτάρει μια φωτογραφία με τη μαϊμού-Lucille πάνω στην Impala και ο Jeffrey Dean Morgan του απάντησε με χιούμορ. Αυτό που μας είχε φανεί τότε ως ένα αυθόρμητο αστειάκι των πρωταγωνιστών, προφανώς έγινε στα γυρίσματα του σημερινού επεισοδίου και ήταν εντελώς επίτηδες! [Περισσότερες λεπτομέρειες εδώ]

Τα νέα για την αναφορά έφτασαν μέχρι τους ιθύνοντες του Walking Dead, οι οποίοι έκαναν ένα ωραιότατο shout-out στο Supernatural μέσω Twitter! [Περισσότερες λεπτομέρειες εδώ]

UPDATE:

Στο 13×08 The Scorpion and the Frog, ο ηθοποιός Richard Brake που ερμηνεύει τον Luther Shrike, είχε εμφανιστεί ως Night King στις σεζόν 4-5 του Game of Thrones. Μέσα στο επεισόδιο έχουμε τον εξής meta-διάλογο μεταξύ του Dean και του Shrike:

Dean: Well, looks like gun beats knife, so how about you hand over the safe, and then we’ll all be home in time to watch Game of Thrones.
Shrike: I’m more of a book guy.


Αυτά ήταν μόνο ελάχιστα από τα στοιχεία metafiction που έχουμε δει στο Supernatural, κάποια πετυχημένα (The French Mistake), κάποια όχι και τόσο (Becky). Όπως και να έχει, το μετα-αφηγηματικό ταλέντο των σεναριογράφων της σειράς είναι ένας από τους κύριους λόγους που το Supernatural, ακόμα και στη 13η σεζόν του, παραμένει ένα από τα πιο έξυπνα και φρέσκα σενάρια αυτή τη στιγμή στο τηλεοπτικό τοπίο…

ΠΗΓΗ